اگر می‌خواهید با خرید خانه در ترکیه اقامت بگیرید یا حتی به پاسپورت ترکیه برسید، اول باید قوانین فعلی را دقیق بدانید؛ چون حدنصاب‌ها و شرایط در چند سال اخیر چند بار عوض شده و بخش زیادی از اطلاعاتی که در اینترنت می‌بینید قدیمی است. در این راهنما شرایط اقامت ترکیه با خرید خانه، شهروندی از طریق خرید ملک، اقامت با اجاره، مدارک، هزینه‌ها و زمان رسیدگی را بر اساس قوانین ۲۰۲۶ مرور می‌کنیم.
مشاوران ام‌تی‌سی هوم بیش از ده سال است که پرونده‌های خرید ملک و اقامت ایرانیان در ترکیه را پیگیری می‌کنند. برای درخواست مشاوره و شروع پرونده، صفحه خدمات اخذ اقامت ترکیه را ببینید.
آخرین به‌روزرسانی محتوا: مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶)
خلاصه قوانین اقامت و شهروندی ترکیه در ۲۰۲۶
| روش | حداقل مبلغ / شرط اصلی | نتیجه |
|---|---|---|
| خرید خانه | ۲۰۰ هزار دلار (در همه شهرها، از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳) | اقامت کوتاه‌مدت ۱ تا ۲ ساله، قابل تمدید |
| خرید ملک برای شهروندی | ۴۰۰ هزار دلار + تعهد عدم فروش ۳ ساله | شهروندی و پاسپورت ترکیه |
| سپرده بانکی یا اوراق دولتی | ۵۰۰ هزار دلار به مدت ۳ سال | شهروندی ترکیه |
| سرمایه‌گذاری ثابت | ۵۰۰ هزار دلار با تأیید وزارت صنعت | شهروندی ترکیه |
| ایجاد اشتغال | استخدام حداقل ۵۰ نفر | شهروندی ترکیه |
| اجاره خانه (اقامت توریستی) | اجاره‌نامه محضری + تمکن مالی | اقامت ۶ ماه تا ۱ سال؛ بار اول اغلب رد می‌شود |
| اقامت بلندمدت (دائم) | ۸ سال اقامت قانونی بدون وقفه | اقامت بدون نیاز به تمدید |
اقامت ترکیه با خرید خانه؛ شرایط ۲۰۲۶
خرید ملک مسکونی هنوز مطمئن‌ترین راه برای گرفتن اقامت کوتاه‌مدت ترکیه است. به این اقامت در ترکیه «اقامت ملکی» یا «تاپو اقامتی» هم می‌گویند. مهم‌ترین شرایط آن در حال حاضر این‌هاست:
- حداقل ارزش ملک ۲۰۰ هزار دلار است. این رقم از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ (۲۴ مهر ۱۴۰۲) در همه استان‌ها اعمال می‌شود و حدنصاب‌های قدیمی ۷۵ و ۵۰ هزار دلاری برای خریدهای جدید دیگر اعتبار ندارند. ملک‌هایی که پیش از این تاریخ با حدنصاب قبلی خریداری شده‌اند، معمولاً هنوز با شرایط قبلی بررسی می‌شوند.
- ملاک، گزارش ارزیابی رسمی است، نه قیمت قرارداد. ارزش ملک با گزارش کارشناسی (Ekspertiz) از شرکت‌های دارای مجوز هیئت بازار سرمایه (SPK) تعیین می‌شود. اگر ارزیابی کمتر از ۲۰۰ هزار دلار باشد، ملک برای اقامت قابل استفاده نیست.
- ملک باید مسکونی باشد و خودتان در آن سکونت داشته باشید. مغازه، دفتر کار و زمین کشاورزی شرایط اقامت ملکی را ندارند و اجاره دادن ملکی که بر اساس آن اقامت گرفته‌اید می‌تواند در تمدید مشکل ایجاد کند.
- ملک مشترک: اگر ملک را به‌صورت مشترک می‌خرید، قبل از خرید با مشاور بررسی کنید که سهم هر متقاضی چطور ارزیابی می‌شود؛ در بسیاری از پرونده‌ها ملک مشترک پذیرفته نمی‌شود.
- همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال می‌توانند به‌عنوان وابسته در کنار مالک اقامت بگیرند.
- مدت اقامت: اقامت ملکی معمولاً ۱ یا ۲ ساله صادر می‌شود و تا زمانی که ملک به نام شما باشد قابل تمدید است.
- اجازه کار ندارد: اقامت ملکی فقط حق زندگی در ترکیه را می‌دهد و برای کار قانونی باید جداگانه مجوز کار بگیرید.
یک تغییر مهم ۲۰۲۶ هم مربوط به «محله‌های بسته» است. از سال ۲۰۲۲ ثبت اقامت و آدرس اتباع خارجی در صدها محله ترکیه ممنوع بود. طبق اعلام فعالان حوزه مهاجرت، از ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۰ خرداد ۱۴۰۵) این محدودیت در تمام محله‌های استانبول برداشته شده است، اما در برخی شهرها مثل آنتالیا و ازمیر هنوز ممکن است محله‌های بسته وجود داشته باشد و اداره مهاجرت می‌تواند هر زمان دوباره محله‌ای را ببندد. پیش از خرید، وضعیت محله را از طریق سامانه اداره مهاجرت یا مشاور خود چک کنید.
بیشتر بخوانید: دلایل رد اقامت ملکی ترکیه و راه‌های جلوگیری از آن
مراحل گرفتن اقامت ترکیه با خرید خانه
- انتخاب ملک و بررسی حقوقی: علاوه بر قیمت، وضعیت سند، بدهی‌ها، مجوز اسکان (İskan) و بسته نبودن محله را بررسی کنید. در راهنمای خرید ملک در ترکیه این موارد را کامل توضیح داده‌ایم. برای انتخاب شهر هم راهنمای کامل خرید ملک در ترکیه برای ایرانیان را ببینید.
- گرفتن کد مالیاتی و افتتاح حساب بانکی در ترکیه: مبلغ خرید باید از طریق بانک و از حساب خود خریدار پرداخت شود و رسید بانکی (Dekont) آن نگه داشته شود.
- گزارش ارزیابی SPK: این گزارش برای انتقال سند و پرونده اقامت لازم است.
- انتقال سند (تاپو) در اداره ثبت املاک: با حضور خودتان یا وکیل و در صورت نیاز مترجم رسمی.
- ثبت درخواست اقامت در سامانه e-ikamet: درخواست اول به‌صورت آنلاین ثبت و زمان راندوو تعیین می‌شود.
- حضور در اداره مهاجرت و تحویل مدارک: در برخی شهرها مصاحبه کوتاه هم انجام می‌شود.
- صدور کارت اقامت (کیملیک) و ثبت آدرس: کارت از طریق پست ارسال می‌شود.
مدارک لازم برای اقامت ملکی ترکیه
مدارک خرید ملک
- پاسپورت معتبر (حداقل ۶ ماه اعتبار) و ترجمه رسمی آن
- کد مالیاتی ترکیه
- عکس بیومتریک
- گزارش ارزیابی SPK
- بیمه اجباری زلزله (DASK)
- رسید بانکی پرداخت مبلغ ملک
- مترجم رسمی در صورت مسلط نبودن به زبان ترکی
مدارک درخواست اقامت
- فرم تکمیل‌شده درخواست اقامت از سامانه e-ikamet
- اصل و کپی پاسپورت و صفحه آخرین مهر ورود
- سند ملک (تاپو) به نام متقاضی
- بیمه درمانی معتبر ترکیه برای تمام مدت درخواستی
- ۴ قطعه عکس بیومتریک
- رسید پرداخت هزینه کارت و عوارض اقامت
- مدارک خانواده (عقدنامه و شناسنامه فرزندان با ترجمه رسمی) در صورت درخواست برای همسر و فرزندان
بیشتر بخوانید: لیست مدارک برای گرفتن پاسپورت ترکیه با خرید خانه و اثبات تمکن مالی برای اخذ اقامت ترکیه
هزینه‌های اقامت ملکی ترکیه
علاوه بر قیمت ملک، این هزینه‌ها را هم در بودجه خود در نظر بگیرید:
- مالیات انتقال سند: ۴ درصد ارزش ثبت‌شده ملک (که معمولاً بین خریدار و فروشنده تقسیم می‌شود، مگر توافق دیگری داشته باشید)
- گزارش ارزیابی SPK، هزینه مترجم رسمی و دفتر اسناد رسمی (نوتر)
- بیمه زلزله (DASK) و اشتراک آب، برق و گاز به نام مالک
- هزینه کارت اقامت: در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۶۴ لیر
- عوارض اقامت: به ملیت متقاضی و مدت اقامت بستگی دارد و هر سال به‌روز می‌شود
- بیمه درمانی: بسته به سن و شرکت بیمه متفاوت است
این ارقام هر سال تغییر می‌کنند؛ قبل از اقدام، مبلغ دقیق را از مشاور خود یا سامانه اداره مهاجرت بپرسید.
دریافت اقامت ترکیه چقدر طول می‌کشد؟
بعد از ثبت درخواست آنلاین، معمولاً ۲ تا ۴ هفته طول می‌کشد تا نوبت حضور در اداره مهاجرت برسد. بعد از تحویل مدارک، بررسی پرونده و صدور کارت اقامت به‌طور معمول بین ۱ تا ۳ ماه زمان می‌برد. پس از مراجعه، برگه‌ای به نام TEBLİĞ TEBELLÜĞÜ دریافت می‌کنید که کد پیگیری درخواست روی آن است و تا رسیدن کارت، در حکم مجوز اقامت موقت شماست. اگر اداره مهاجرت مدرک اضافه بخواهد، معمولاً ۳۰ روز برای تکمیل آن مهلت می‌دهد.
شهروندی و پاسپورت ترکیه با خرید ملک
اگر هدف شما شهروندی ترکیه است، حدنصاب خرید ملک ۴۰۰ هزار دلار است؛ رقمی که از ژوئن ۲۰۲۲ تغییری نکرده است. شرایط اصلی این روش:
- خرید یک یا چند ملک با ارزش مجموع حداقل ۴۰۰ هزار دلار بر اساس گزارش ارزیابی SPK
- پرداخت کامل مبلغ از طریق بانک و ارائه رسیدهای بانکی
- ثبت تعهد عدم فروش ملک به مدت ۳ سال در سند
- همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال (و فرزندان دارای معلولیت در هر سنی) همزمان شهروندی می‌گیرند؛ پدر و مادر شامل این روش نمی‌شوند
- نیازی به دانستن زبان ترکی یا زندگی در ترکیه در طول پرونده نیست
در عمل کل پروسه از خرید ملک تا صدور پاسپورت معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماه طول می‌کشد. ایران دوتابعیتی را به رسمیت نمی‌شناسد، اما دریافت شهروندی ترکیه به معنی از دست رفتن تابعیت ایران نیست.
سایر روش‌های شهروندی از طریق سرمایه‌گذاری
- سپرده‌گذاری حداقل ۵۰۰ هزار دلار در بانک‌های ترکیه به مدت ۳ سال
- خرید حداقل ۵۰۰ هزار دلار اوراق قرضه دولتی و نگهداری ۳ ساله
- خرید حداقل ۵۰۰ هزار دلار سهام صندوق‌های املاک یا سرمایه‌گذاری خطرپذیر و نگهداری ۳ ساله
- سرمایه‌گذاری ثابت حداقل ۵۰۰ هزار دلار با تأیید وزارت صنعت و فناوری
- ایجاد اشتغال برای حداقل ۵۰ شهروند ترک با تأیید وزارت کار
بیشتر بخوانید: ارزش پاسپورت ترکیه و کشورهایی که بدون ویزا می‌توان سفر کرد
اقامت ترکیه با اجاره خانه (اقامت توریستی)
تا چند سال پیش بسیاری از ایرانیان با اجاره خانه اقامت توریستی یک‌ساله می‌گرفتند. اما از سال ۲۰۲۳ اداره مهاجرت ترکیه این نوع اقامت را به‌شدت محدود کرده است: درخواست‌های بار اول اغلب رد می‌شوند، تمدیدها هم با سخت‌گیری بیشتری بررسی می‌شوند و اقامت معمولاً ۶ ماه تا حداکثر یک سال صادر می‌شود. به همین دلیل اگر قصد زندگی بلندمدت در ترکیه دارید، روی اقامت توریستی حساب نکنید.
اگر می‌خواهید برای اقامت توریستی اقدام یا آن را تمدید کنید، این مدارک لازم است:
- اجاره‌نامه رسمی که در دفتر اسناد رسمی (نوتر) و با حضور مالک تنظیم شده باشد
- مدرک تمکن مالی کافی برای تمام مدت اقامت
- بیمه درمانی معتبر ترکیه
- برنامه سفر و دلیل قانع‌کننده برای اقامت
- ثبت آدرس ظرف ۲۰ روز کاری پس از تأیید اقامت
متوسط اجاره‌بها هم در سال ۲۰۲۶ بسیار بالاتر از گذشته است. طبق گزارش اوت ۲۰۲۶ سایت Emlakjet بر اساس داده‌های Endeksa، میانگین اجاره ماهانه خانه در استانبول حدود ۴۵ هزار و ۵۰۰ لیر، در آنکارا حدود ۳۴ هزار و ۴۰۰ لیر، در ازمیر حدود ۳۳ هزار و ۴۰۰ لیر و در کل ترکیه حدود ۲۸ هزار لیر بوده است.
بیشتر بخوانید: مهاجرت به ترکیه با اجاره ملک
اقامت دائم (بلندمدت) ترکیه
یکی از اشتباهات رایج این است که «با ۸ ماه زندگی در سال، اقامت ملکی به اقامت دائم تبدیل می‌شود». قانون چنین چیزی نمی‌گوید. برای گرفتن اقامت بلندمدت ترکیه باید:
- حداقل ۸ سال اقامت قانونی و بدون وقفه در ترکیه داشته باشید
- درآمد منظم و کافی برای خود و خانواده داشته باشید
- بیمه درمانی معتبر داشته باشید
- در ۳ سال گذشته از کمک‌های اجتماعی دولتی استفاده نکرده باشید
اقامت بلندمدت نیازی به تمدید ندارد، اما اگر بیش از یک سال پیوسته خارج از ترکیه بمانید ممکن است لغو شود. اگر هدف شما پاسپورت است، مسیر خرید ملک ۴۰۰ هزار دلاری یا اقامت قانونی ۵ ساله برای تابعیت عمومی (با شرایط خاص خود) کوتاه‌تر است.
اقامت با خرید مغازه یا ثبت شرکت
خرید مغازه یا دفتر کار به‌تنهایی اقامت ملکی نمی‌دهد، چون اقامت ملکی فقط برای ملک مسکونی صادر می‌شود. اگر قصد راه‌اندازی کسب‌وکار دارید، مسیر درست ثبت شرکت در ترکیه و گرفتن مجوز کار و اقامت از طریق شرکت است. برای این کار معمولاً به کد مالیاتی، ثبت شرکت در اتاق بازرگانی، حسابدار رسمی و استخدام نیروی ترک (طبق شرایط وزارت کار) نیاز دارید.
بیشتر بخوانید: راهنمای جامع خرید مغازه در استانبول
سایر راه‌های گرفتن اقامت ترکیه
خرید ملک تنها راه اقامت ترکیه نیست. اگر شرایط خرید ملک را ندارید، این مسیرها را هم بررسی کنید:
- اقامت تحصیلی: با پذیرش از دانشگاه‌ها یا مدارس ترکیه صادر می‌شود و مدت آن به طول دوره تحصیل بستگی دارد. راهنمای اقامت ترکیه از طریق تحصیل
- اقامت خانوادگی: برای همسر و فرزندان افرادی که اقامت معتبر یا تابعیت ترکیه دارند. اقامت خانوادگی در ترکیه
- اقامت کاری: مجوز کار معتبر از وزارت کار ترکیه، جایگزین اجازه اقامت هم می‌شود. مهاجرت کاری به ترکیه
- ازدواج با شهروند ترک: ابتدا اقامت خانوادگی صادر می‌شود و پس از ۳ سال زندگی مشترک می‌توان برای شهروندی اقدام کرد. شرایط شهروندی ترکیه با ازدواج
تفاوت اقامت و شهروندی ترکیه
اقامت ترکیه به شما اجازه می‌دهد برای مدت مشخصی در این کشور زندگی کنید و باید آن را به‌موقع تمدید کنید. اقامت بلندمدت نیاز به تمدید ندارد ولی همچنان شما را شهروند ترکیه نمی‌کند.
شهروندی ترکیه اما تمام حقوق یک شهروند ترک را به شما می‌دهد؛ از جمله حق رأی، حق کار بدون مجوز جداگانه، استفاده از خدمات دولتی و پاسپورت ترکیه که امکان سفر بدون ویزا یا با ویزای فرودگاهی به ده‌ها کشور را فراهم می‌کند. پادکست زیر این تفاوت را کامل توضیح می‌دهد.
هزینه زندگی در ترکیه در ۲۰۲۶
تورم بالای ترکیه در سال‌های اخیر هزینه زندگی را به‌خصوص در استانبول به‌شدت بالا برده است. بزرگ‌ترین بخش هزینه ماهانه معمولاً اجاره خانه است (ارقام بالا را ببینید). برای مقایسه، حداقل دستمزد ماهانه در ترکیه در سال ۲۰۲۶، ۲۸ هزار و ۷۵ لیر خالص (۳۳ هزار و ۳۰ لیر ناخالص) تعیین شده است. به همین دلیل یکی از مزیت‌های خرید خانه برای اقامت این است که هزینه اجاره را از بودجه ماهانه حذف می‌کند.
برای جزئیات هزینه خوراک، حمل‌ونقل، قبوض و سایر هزینه‌ها، مقاله هزینه‌ها و مزایای زندگی در ترکیه را بخوانید.
مصاحبه اداره مهاجرت؛ چه بپرسند و چه ببرید؟
بعد از ثبت درخواست آنلاین، تاریخ و ساعت مراجعه به اداره مهاجرت برایتان مشخص می‌شود. در استانبول معمولاً امکان تغییر این زمان وجود ندارد، پس حداقل نیم ساعت زودتر برسید و اصل و کپی تمام مدارک را همراه داشته باشید؛ ماموران گاهی مدارکی بیشتر از لیست اعلام‌شده می‌خواهند.
سوال‌ها معمولاً ساده هستند، مثل:
- چرا می‌خواهید در ترکیه زندگی کنید؟
- از کجا هزینه زندگی خود را تأمین می‌کنید؟
- آیا قصد کار در ترکیه دارید؟
- در کدام آدرس زندگی می‌کنید؟
هدف مامور، اطمینان از هدف واقعی اقامت شماست. صادقانه جواب دهید و نشان دهید که بدون مجوز کار، در ترکیه کار نخواهید کرد.
کیملیک کارت چیست؟
کیملیک (İkamet İzni Kartı) کارت اقامت اتباع خارجی در ترکیه است که شماره شناسایی ۱۱ رقمی خارجی (که با ۹۹ شروع می‌شود) روی آن درج شده است. هر کسی که بخواهد بیش از ۹۰ روز در ترکیه بماند باید اقامت و کیملیک داشته باشد. با این شماره می‌توانید حساب بانکی باز کنید، خط تلفن بخرید، قبوض را به نام خود کنید و از خدمات اداری استفاده کنید. کسانی که شهروندی ترکیه می‌گیرند، کارت شناسایی شهروندی (Kimlik Kartı) و پاسپورت ترکیه دریافت می‌کنند.
بیشتر بخوانید: فرم درخواست راندوو اقامت ترکیه
مشاوره اقامت ترکیه از طریق خرید ملک
قوانین اقامت ترکیه مرتب تغییر می‌کند و یک اشتباه کوچک، مثل خرید ملک در محله بسته یا ارزیابی کمتر از حدنصاب، می‌تواند باعث رد شدن پرونده شود. مشاوران ام تی سی هوم در ایران و ترکیه از انتخاب ملک تا انتقال سند و گرفتن اقامت یا پاسپورت کنار شما هستند.
راه‌های ارتباط با مشاوران ام تی سی هوم:
- 905354588243
- 905312699346
- 02188664067
- واتس‌اپ 09129533230
سوالات متداول
حداقل قیمت خانه برای اقامت ترکیه چقدر است؟
۲۰۰ هزار دلار بر اساس گزارش ارزیابی رسمی SPK، در همه شهرهای ترکیه.
با خرید خانه می‌توان پاسپورت ترکیه گرفت؟
بله، اگر ارزش ملک یا مجموع املاک حداقل ۴۰۰ هزار دلار باشد و تعهد عدم فروش ۳ ساله در سند ثبت شود. این پروسه معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه طول می‌کشد.
اقامت ملکی ترکیه شامل خانواده هم می‌شود؟
بله، همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال می‌توانند در کنار مالک اقامت بگیرند.
آیا با اجاره خانه هنوز می‌شود اقامت ترکیه گرفت؟
از سال ۲۰۲۳ درخواست‌های بار اول اقامت توریستی اغلب رد می‌شوند و این روش برای زندگی بلندمدت قابل اتکا نیست.
با اقامت ملکی می‌توان در ترکیه کار کرد؟
خیر. برای کار قانونی باید مجوز کار جداگانه بگیرید.
آیا با گرفتن اقامت یا شهروندی ترکیه، تابعیت ایران از بین می‌رود؟
خیر. اقامت یا شهروندی ترکیه تابعیت ایران را از بین نمی‌برد.
